Jednym z kluczowych wskaźników w raportowaniu ESG (Environmental, Social, Governance) jest ślad węglowy. Zrozumienie jego istoty, znaczenia oraz sposobu liczenia, stanowi podstawę dla firm przygotowujących raporty ESG zgodnie z nowymi regulacjami Unii Europejskiej, szczególnie Dyrektywą CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive).
Czym jest ślad węglowy?
Ślad węglowy (ang. carbon footprint) to miara całkowitej ilości gazów cieplarnianych, w tym dwutlenku węgla (CO₂), które zostały wyemitowane w wyniku działalności danej firmy. Jest to wskaźnik, który mierzy wpływ przedsiębiorstwa na zmiany klimatyczne poprzez emisje gazów cieplarnianych związanych z jego procesami produkcyjnymi, działalnością operacyjną, transportem, energią zużytą w biurach oraz innymi aktywnościami.
Ślad węglowy najczęściej wyrażany jest w tonach ekwiwalentu dwutlenku węgla (tCO₂e) – jednostce, która pozwala ujednolicić różne gazy cieplarniane do jednej miary, uwzględniając ich potencjał ocieplenia atmosfery.
Dlaczego ślad węglowy jest ważnym zagadnieniem z perspektywy firm raportujących ESG?
Obowiązek raportowania o śladzie węglowym zyskał na znaczeniu w kontekście zmieniającej się legislacji oraz rosnącego nacisku na transparentność działań przedsiębiorstw w zakresie ochrony środowiska. Ślad węglowy stał się jednym z kluczowych wskaźników w ocenie wpływu firmy na zmianę klimatu, a tym samym na zrównoważony rozwój.
Wzrost świadomości ekologicznej wśród konsumentów i inwestorów sprawia, że ślad węglowy staje się nie tylko wskaźnikiem środowiskowym, ale także elementem konkurencyjności na rynku. Przykładowo, firmy, które redukują emisje poprzez optymalizację procesów produkcyjnych, przejście na odnawialne źródła energii czy zmniejszenie zużycia wody, mogą liczyć na lojalność konsumentów oraz pozytywną ocenę inwestorów, którzy coraz częściej uwzględniają zrównoważony rozwój w swoich decyzjach inwestycyjnych.
Redukcja śladu węglowego jest także integralną częścią strategii zrównoważonego rozwoju, której celem jest minimalizowanie negatywnego wpływu działalności gospodarczej na środowisko. Firmy, które angażują się w takie inicjatywy, są postrzegane jako odpowiedzialne i nowoczesne. W dłuższej perspektywie takie działania przynoszą korzyści w postaci wzmocnionej reputacji i zaufania wśród wszystkich interesariuszy: od pracowników po partnerów biznesowych.
Jak liczy się ślad węglowy?
Obliczenie śladu węglowego jest procesem wieloetapowym, który wymaga uwzględnienia wszystkich źródeł emisji gazów cieplarnianych w działalności firmy. Ślad węglowy można podzielić na trzy zakresy, które należy uwzględnić przy jego liczeniu:
- Zakres 1 – Emisje bezpośrednie: Są to emisje, które pochodzą bezpośrednio z działalności firmy, takie jak spalanie paliw w piecach, samochodach służbowych czy innych urządzeniach będących własnością przedsiębiorstwa.
- Zakres 2 – Emisje pośrednie związane z energią: Obejmują emisje związane z zakupem energii elektrycznej, ciepła czy pary. Firmy powinny obliczyć emisje związane z energią zużytą w ich działalności, biorąc pod uwagę źródła tej energii (np. energia z węgla, gazu, odnawialnych źródeł energii).
- Zakres 3 – Emisje pośrednie z innych źródeł: Są to emisje wynikające z całego łańcucha wartości firmy, w tym transportu, produkcji surowców, odpadów, podróży służbowych, czy używania produktów przez konsumentów. Zakres 3 jest zazwyczaj najbardziej złożony do obliczenia, ponieważ obejmuje emisje pochodzące z działań partnerów biznesowych, dostawców i klientów.
Obliczając ślad węglowy, firmy powinny stosować odpowiednie narzędzia, takie jak kalkulatory śladu węglowego oraz standardy i protokoły (globalnie uznanym jest Greenhouse Gas Protocol), które pomogą dokładnie określić emisje gazów cieplarnianych.
Jakie ujawnienia związane ze śladem węglowym należy raportować zgodnie z wytycznymi ESRS?
Zgodnie z wytycznymi ESRS, które zostały opracowane przez Unię Europejską w ramach regulacji CSRD, firmy zobowiązane są do ujawnienia szczegółowych informacji dotyczących swojego wpływu na środowisko, w tym emisji gazów cieplarnianych. Raportowanie to ma na celu zwiększenie przejrzystości i odpowiedzialności w zakresie zarządzania wpływem na klimat. W szczególności, przedsiębiorstwa będą musiały ujawnić:
- Całkowite emisje gazów cieplarnianych: Firmy muszą ujawnić całkowitą wartość emisji gazów cieplarnianych, wyrażoną w tonach ekwiwalentu CO₂, z podziałem na emisje bezpośrednie (zakres 1), pośrednie związane z energią (zakres 2) oraz inne pośrednie (zakres 3).
- Cele redukcji emisji: Firmy będą zobowiązane do ujawniania swoich celów w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, w tym harmonogramów i strategii osiągania tych celów, zgodnych z globalnymi celami klimatycznymi (np. porozumienie paryskie).
- Strategie i działania: W raportach ESG należy przedstawić strategie i konkretne działania podjęte w celu zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, takie jak wdrażanie technologii energooszczędnych czy przejście na odnawialne źródła energii.
- Wskaźniki zrównoważonego rozwoju: Firmy muszą przedstawić wskaźniki, które pozwolą mierzyć postępy w zakresie realizacji celów redukcji emisji. Może to obejmować np. intensywność emisji na jednostkę produkcji, zmniejszenie emisji na pracownika czy efektywność energetyczną.
Podsumowanie
Kluczowym elementem w procesie zarządzania śladem węglowym jest włączenie odpowiednich działań operacyjnych w codzienną działalność firmy. Przedsiębiorstwa muszą skupić się na dokładnym monitorowaniu i mierzeniu emisji gazów cieplarnianych w ramach całego łańcucha wartości, co wymaga współpracy z dostawcami, partnerami logistycznymi oraz innymi interesariuszami. Działania operacyjne obejmują m.in. optymalizację zużycia energii, wprowadzenie technologii energooszczędnych, przegląd procesów produkcyjnych oraz efektywną gospodarkę odpadami. Ponadto, konieczne jest regularne audytowanie emisji, wdrażanie rozwiązań związanych z odnawialnymi źródłami energii oraz efektywność transportu. Takie podejście zapewnia nie tylko zgodność z regulacjami, ale także skutecznie przyczynia się do redukcji śladu węglowego w działalności operacyjnej firmy.
