Blog

Czym jest ślad węglowy? 

Ślad węglowy (ang. carbon footprint) to miara całkowitej ilości gazów cieplarnianych, w tym dwutlenku węgla (CO₂), które zostały wyemitowane w wyniku działalności danej firmy. Jest to wskaźnik, który mierzy wpływ przedsiębiorstwa na zmiany klimatyczne poprzez emisje gazów cieplarnianych związanych z jego procesami produkcyjnymi, działalnością operacyjną, transportem, energią zużytą w biurach oraz innymi aktywnościami.

Ślad węglowy najczęściej wyrażany jest w tonach ekwiwalentu dwutlenku węgla (tCO₂e) – jednostce, która pozwala ujednolicić różne gazy cieplarniane do jednej miary, uwzględniając ich potencjał ocieplenia atmosfery. 

Dlaczego ślad węglowy jest ważnym zagadnieniem z perspektywy firm raportujących ESG? 

Obowiązek raportowania o śladzie węglowym zyskał na znaczeniu w kontekście zmieniającej się legislacji oraz rosnącego nacisku na transparentność działań przedsiębiorstw w zakresie ochrony środowiska. Ślad węglowy stał się jednym z kluczowych wskaźników w ocenie wpływu firmy na zmianę klimatu, a tym samym na zrównoważony rozwój. 

Wzrost świadomości ekologicznej wśród konsumentów i inwestorów sprawia, że ślad węglowy staje się nie tylko wskaźnikiem środowiskowym, ale także elementem konkurencyjności na rynku. Przykładowo, firmy, które redukują emisje poprzez optymalizację procesów produkcyjnych, przejście na odnawialne źródła energii czy zmniejszenie zużycia wody, mogą liczyć na lojalność konsumentów oraz pozytywną ocenę inwestorów, którzy coraz częściej uwzględniają zrównoważony rozwój w swoich decyzjach inwestycyjnych. 

Redukcja śladu węglowego jest także integralną częścią strategii zrównoważonego rozwoju, której celem jest minimalizowanie negatywnego wpływu działalności gospodarczej na środowisko. Firmy, które angażują się w takie inicjatywy, są postrzegane jako odpowiedzialne i nowoczesne. W dłuższej perspektywie takie działania przynoszą korzyści w postaci wzmocnionej reputacji i zaufania wśród wszystkich interesariuszy: od pracowników po partnerów biznesowych. 

Jak liczy się ślad węglowy? 

Obliczenie śladu węglowego jest procesem wieloetapowym, który wymaga uwzględnienia wszystkich źródeł emisji gazów cieplarnianych w działalności firmy. Ślad węglowy można podzielić na trzy zakresy, które należy uwzględnić przy jego liczeniu: 

• Zakres 1 – Emisje bezpośrednie: Są to emisje, które pochodzą bezpośrednio z działalności firmy, takie jak spalanie paliw w piecach, samochodach służbowych czy innych urządzeniach będących własnością przedsiębiorstwa. 
• Zakres 2 – Emisje pośrednie związane z energią: Obejmują emisje związane z zakupem energii elektrycznej, ciepła czy pary. Firmy powinny obliczyć emisje związane z energią zużytą w ich działalności, biorąc pod uwagę źródła tej energii (np. energia z węgla, gazu, odnawialnych źródeł energii). 
• Zakres 3 – Emisje pośrednie z innych źródeł: Są to emisje wynikające z całego łańcucha wartości firmy, w tym transportu, produkcji surowców, odpadów, podróży służbowych, czy używania produktów przez konsumentów. Zakres 3 jest zazwyczaj najbardziej złożony do obliczenia, ponieważ obejmuje emisje pochodzące z działań partnerów biznesowych, dostawców i klientów. 

Obliczając ślad węglowy, firmy powinny stosować odpowiednie narzędzia, takie jak kalkulatory śladu węglowego oraz standardy i protokoły (globalnie uznanym jest Greenhouse Gas Protocol), które pomogą dokładnie określić emisje gazów cieplarnianych. 

Jakie ujawnienia związane ze śladem węglowym należy raportować zgodnie z wytycznymi ESRS? 

Zgodnie z wytycznymi ESRS, które zostały opracowane przez Unię Europejską w ramach regulacji CSRD, firmy zobowiązane są do ujawnienia szczegółowych informacji dotyczących swojego wpływu na środowisko, w tym emisji gazów cieplarnianych. Raportowanie to ma na celu zwiększenie przejrzystości i odpowiedzialności w zakresie zarządzania wpływem na klimat. W szczególności, przedsiębiorstwa będą musiały ujawnić: 

• Całkowite emisje gazów cieplarnianych: Firmy muszą ujawnić całkowitą wartość emisji gazów cieplarnianych, wyrażoną w tonach ekwiwalentu CO₂, z podziałem na emisje bezpośrednie (zakres 1), pośrednie związane z energią (zakres 2) oraz inne pośrednie (zakres 3). 
• Cele redukcji emisji: Firmy będą zobowiązane do ujawniania swoich celów w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, w tym harmonogramów i strategii osiągania tych celów, zgodnych z globalnymi celami klimatycznymi (np. porozumienie paryskie). 
• Strategie i działania: W raportach ESG należy przedstawić strategie i konkretne działania podjęte w celu zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, takie jak wdrażanie technologii energooszczędnych czy przejście na odnawialne źródła energii. 
• Wskaźniki zrównoważonego rozwoju: Firmy muszą przedstawić wskaźniki, które pozwolą mierzyć postępy w zakresie realizacji celów redukcji emisji. Może to obejmować np. intensywność emisji na jednostkę produkcji, zmniejszenie emisji na pracownika czy efektywność energetyczną.

Podsumowanie 

Kluczowym elementem w procesie zarządzania śladem węglowym jest włączenie odpowiednich działań operacyjnych w codzienną działalność firmy. Przedsiębiorstwa muszą skupić się na dokładnym monitorowaniu i mierzeniu emisji gazów cieplarnianych w ramach całego łańcucha wartości, co wymaga współpracy z dostawcami, partnerami logistycznymi oraz innymi interesariuszami. Działania operacyjne obejmują m.in. optymalizację zużycia energii, wprowadzenie technologii energooszczędnych, przegląd procesów produkcyjnych oraz efektywną gospodarkę odpadami. Ponadto, konieczne jest regularne audytowanie emisji, wdrażanie rozwiązań związanych z odnawialnymi źródłami energii oraz efektywność transportu. Takie podejście zapewnia nie tylko zgodność z regulacjami, ale także skutecznie przyczynia się do redukcji śladu węglowego w działalności operacyjnej firmy. 

Analiza luk w raportowaniu

Jako eksperci w dziedzinie raportowania ESG, przeanalizujemy zestaw dobrowolnych standardów i regulacji oraz dokonamy analizy porównawczej najważniejszych z nich. Będziemy współpracować z Tobą, aby określić, które wartości i czynniki są najważniejsze w ramach działalności Twojej firmy, w tym zgodność z przepisami UE, stopień osiągalności ambitnych celów dekarbonizacji oraz łatwość gromadzenia danych.

Na tej podstawie przedstawimy zalecenia dotyczące wypełnienia luk oraz wspólnie z Twoim zespołem stworzymy strategię dalszego działania.

Dzięki doświadczeniu w zakresie ESG nasz dedykowany zespół  zapewnia spersonalizowane wsparcie w procesie raportowania, by Twoja komunikacja nie tylko spełniała wymogi prawne, ale także była zgodna z najlepszymi praktykami  rynkowymi

Czym jest ESG? 

ESG, czyli Environmental, Social, and Governance, to zestaw kryteriów oceny wpływu firm na środowisko, społeczeństwo oraz sposób zarządzania. Obszary te obejmują m.in. działania na rzecz zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, poprawę warunków pracy, przeciwdziałanie nierównościom społecznym, a także transparentność w zarządzaniu firmą. Wprowadzenie dyrektywy CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) sprawia, że temat ESG staje się jeszcze bardziej istotny, zwłaszcza w kontekście obowiązkowego raportowania przez firmy. 

Czym jest strategia ESG i jak ją przygotować zgodnie z dyrektywą CSRD? 

Strategia ESG to zbiór działań, które firma podejmuje w celu spełnienia kryteriów dotyczących odpowiedzialności środowiskowej, społecznej i zarządzania. W firmach zobowiązanych do raportowania na podstawie dyrektywy CSRD, strategia ESG musi być zgodna z wytycznymi tej dyrektywy, obejmującymi nie tylko cele zrównoważonego rozwoju, ale także sposób ich mierzenia oraz zarządzania ryzykami związanymi z ESG. 

Krok 1: Ocena gotowości ESG – określenie punktu wyjścia 

Pierwszym krokiem w tworzeniu strategii ESG jest przeprowadzenie szczegółowej oceny gotowości ESG, która pozwoli firmie określić aktualny stan jej działań z zakresu środowiska, społeczeństwa i zarządzania. Ważne jest zrozumienie, na jakim etapie firma znajduje się w odniesieniu do wymagań ESG. Ocena gotowości powinna obejmować audyt istniejących praktyk i polityk w zakresie ESG, analizę wskaźników ESG oraz identyfikację czynników, które mogą wpłynąć na działalność firmy. Dzięki tej analizie firma zyska pełen obraz swoich mocnych stron oraz obszarów, które wymagają poprawy. 

Krok 2: Analiza podwójnej istotności 

W kolejnym etapie warto przeprowadzić analizę podwójnej istotności, która jest jednym z kluczowych elementów w procesie przygotowywania strategii ESG. Oznacza to, że firma powinna ocenić, które czynniki ESG mają istotny wpływ na jej działalność, a także jak działalność firmy wpływa na społeczeństwo i środowisko. Zrozumienie obu tych perspektyw pozwala nie tylko spełnić wymagania CSRD, ale również opracować strategię, która będzie miała realny wpływ na zrównoważony rozwój firmy. Dowiedz się więcej.

Krok 3: Gap analysis – identyfikacja luk 

Następnie przeprowadza się gap analysis, czyli analizę luk, która pomaga zidentyfikować różnice między obecnymi działaniami firmy, a wskazaniami dyrektywy CSRD. W tym etapie firma dokonuje szczegółowego porównania swoich polityk, procedur i praktyk z wymaganiami dotyczącymi ujawniania informacji ESG. Gap analysis wskazuje obszary, w których firma nie spełnia jeszcze wytycznych lub potrzebuje dalszych działań, aby dostosować się do nowych regulacji. Przeprowadzenie analizy luk pozwala na stworzenie mapy drogowej, w której firma określi, jakie kroki należy podjąć, aby sprostać wymaganiom raportowania ESG. Dowiedz się więcej.

Krok 4: Określenie celów ESG 

Na podstawie wyników oceny gotowości, analizy podwójnej istotności oraz gap analysis, firma powinna przystąpić do określenia celów ESG. Cele te muszą być jasne, mierzalne i możliwe do wdrożenia. Warto przy tym pamiętać, że cele ESG są dynamiczne i powinny być dostosowane do specyfiki firmy oraz branży, w której firma działa. Przykładowe cele mogą obejmować zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, poprawę warunków pracy, czy zwiększenie transparentności w zarządzaniu firmą. 

Krok 5: Określenie wskaźników ESG i metod mierzenia postępów 

Kolejnym krokiem jest określenie wskaźników ESG, które pozwolą na monitorowanie realizacji celów. Ważne jest, aby wskaźniki były zgodne z międzynarodowymi standardami oraz z wymaganiami CSRD. Przykłady wskaźników to: emisja gazów cieplarnianych, zużycie wody, liczba godzin szkoleń, czy wskaźniki związane z zarządzaniem (np. transparentność w raportowaniu). Kluczowe jest również wdrożenie efektywnego systemu zbierania danych, który umożliwi regularne monitorowanie postępów. 

Krok 6: Implementacja działań ESG w firmie 

Wdrażanie strategii ESG wymaga zaangażowania na wszystkich poziomach firmy. Na tym etapie należy wprowadzić odpowiednie procedury, które umożliwią realizację celów ESG, a także edukację i szkolenia dla pracowników. 

Podsumowanie 

Tworzenie strategii ESG to kompleksowy proces, który wymaga dokładnej analizy gotowości firmy, określenia celów, wskaźników i metod ich mierzenia. Przeprowadzenie analizy podwójnej istotności oraz identyfikacja luk pozwala na stworzenie skutecznej strategii, która będzie miała realny wpływ na zrównoważony rozwój firmy.  

Czym dokładnie jest ROP?

Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta (ROP) to rodzaj polityki środowiskowej, która została wdrożona po raz pierwszy w Szwecji, a następnie zyskała popularność w wielu krajach na całym świecie. Polityka ta opiera się na zasadzie „zanieczyszczający płaci”, a więc reguluje odpowiedzialność producenta za produkty, które wprowadza na rynek. Jej stosowanie bezpośrednio przyczynia się do rozwoju gospodarki -o obiegu zamkniętym.

Głównym celem ROP jest właściwe zarządzanie odpadami oraz zrównoważone zużycie surowców.  

Zgodnie z tą polityką, producenci są odpowiedzialni za cały cykl życia produktów, od momentu ich wytworzenia, aż do końca okresu eksploatacji. W związku z tym, przepisy regulują zarządzanie wytworzonymi odpadami poprzez uiszczanie opłat za zbiórkę, recykling, ponowne wykorzystanie i utylizację.

Kogo dotyczą przepisy ROP?

W skrócie, przepisy Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta obejmują każdą osobę, która wprowadza na rynek wyroby gotowe. Innymi słowy, każdą osobę prawną lub fizyczną, której działalność gospodarcza polega na opracowaniu, produkcji, przetworzeniu, sprzedaży lub imporcie produktów, niezależnie od sposobu ich wprowadzenia na rynek krajowy.

Firmy sprzedające swoje produkty bezpośrednio konsumentom końcowym (B2C) podlegają innym przepisom niż podmioty handlujące z detalistami lub dystrybutorami (B2B). Co więcej, wymogi stosowane wobec sprzedawców krajowych różnią się od tych stosowanych wobec sprzedawców międzynarodowych. Dlatego ważne jest, aby wziąć pod uwagę rodzaj prowadzonej działalności, aby móc poprawnie określić swoje obowiązki.

Kto powinien wnioskować o numer rejestracyjny ROP?

• Osoby i firmy wytwarzające produkty podlegające ROP
• Sprzedawcy produktów podlegających ROP

Jakie produkty podlegają ROP?

W celu zmniejszenia ilości odpadów i przyczynienia się do rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym, założenia ROP, poddawane systematycznej aktualizacji. Zgodnie z przewidywaniami ekspertów, w najbliższych latach coraz więcej wyrobów będzie podlegało ścisłej regulacji.

Kategorie produktów objęte ROP:

• Opakowania
• Baterie
• Sprzęt elektryczny i elektroniczny
• Zużyte oleje przemysłowe
• Opony
• Pojazdy
• Meble

Czym jest Organizacja Odpowiedzialności Producentów (OOP)?

Organizacja Odpowiedzialności Producentów (OOP) (ang. Producer Responsibility Organization, PRO) to podmiot powołany w ramach systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Jej zadaniem jest przejęcie od producentów obowiązków związanych z gospodarowaniem odpadami wynikającymi z ich działalności, w szczególności zbiórką, odzyskiem i recyklingiem.

Kluczowe cechy i rola OOP:

• Przejęcie obowiązków producenta: OOP działa w imieniu producentów, przejmując ich zobowiązania w zakresie gospodarowania odpadami. Producenci wnoszą opłaty na rzecz OOP, które finansują działania związane z recyklingiem i odzyskiem.
• Zarządzanie odpadami: OOP odpowiada za organizację zbiórki, transportu, recyklingu i ponownego wykorzystania odpadów powstających z produktów wprowadzonych na rynek.
• Wspieranie gospodarki o obiegu zamkniętym: Poprzez działania związane z ponownym użyciem i recyklingiem odpadów, OOP przyczynia się do minimalizacji ilości odpadów i wspiera zrównoważony rozwój.
• Regulacje prawne: Funkcjonowanie OOP jest ściśle określone przepisami prawa w każdym kraju, często wynikającymi z unijnych dyrektyw, takich jak dyrektywa 2008/98/WE w sprawie odpadów. Organizacje te są często poddawane nadzorowi w celu zapewnienia zgodności z regulacjami i osiągania określonych celów w zakresie recyklingu.
• Zastosowanie w różnych branżach: OOP funkcjonują w wielu sektorach, takich jak opakowania, elektronika, pojazdy, baterie, czy tekstylia. Każda branża może mieć specyficzne wymagania dotyczące gospodarowania odpadami.

Jak się z nami skontaktować?

Klienci mogą skontaktować się bezpośrednio z naszymi ekspertami ds. zrównoważonego rozwoju. Na spotkaniu określamy, w jaki sposób możemy najlepiej dopasować się do Twoich potrzeb w zakresie ROP. Chociaż działamy głównie w Polsce, mamy długoletnie doświadczenie w pracy z klientami z całej Europy.

Obowiązki

Przepisy dotyczące Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) mogą różnić się zależnie od kraju, dlatego ważne jest, aby dokładnie zweryfikować, jakie obowiązki mają zastosowanie do konkretnej kategorii produktów, które firma wprowadza na rynek. Pomimo wielu różnic, cechą wspólną zdecydowanej większości przypadków jest występowanie obowiązków deklaracyjnych oraz finansowych.

Główne obowiązki producentów w Polsce w ramach ROP:

• Finansowanie gospodarowania odpadami
  Producenci są zobowiązani do pokrywania kosztów zbiórki, transportu, odzysku i recyklingu odpadów powstałych z ich produktów. Koszty te obejmują m.in.:
  • selektywną zbiórkę odpadów,
  • edukację ekologiczną,
  • raportowanie działań związanych z gospodarką odpadami.
• Osiąganie poziomów recyklingu
  Producenci muszą spełniać określone poziomy recyklingu i odzysku, które są ustalane w przepisach krajowych i unijnych. Na przykład, w przypadku opakowań, wymaga się, aby określony procent materiałów, takich jak plastik, szkło czy papier, był poddawany recyklingowi.
• Współpraca z organizacjami odpowiedzialności producentów (OOP)
  Producenci mogą przekazywać swoje obowiązki związane z gospodarowaniem odpadami organizacjom OOP, które zarządzają procesami zbiórki i recyklingu w ich imieniu. Producent wnosi za to odpowiednią opłatę.
• Raportowanie i sprawozdawczość
  Producenci są zobowiązani do składania szczegółowych raportów dotyczących:
  • ilości i rodzaju wprowadzanych na rynek produktów,
  • działań podejmowanych w zakresie recyklingu i odzysku,
  • realizacji obowiązków związanych z edukacją ekologiczną.
• Ekoprojektowanie produktów
  W ramach ROP zachęca się producentów do projektowania produktów w sposób, który minimalizuje ich wpływ na środowisko, np. poprzez:
  • ograniczenie ilości używanych materiałów,
  • stosowanie surowców nadających się do recyklingu,
  • ułatwienie demontażu i naprawy produktów.
• Finansowanie edukacji ekologicznej
  Producenci mają obowiązek prowadzenia lub finansowania działań edukacyjnych, które zwiększają świadomość społeczeństwa na temat selektywnej zbiórki, recyklingu i ograniczania odpadów.
• Obowiązek znakowania produktów
  Produkty wprowadzane na rynek muszą być oznakowane w sposób ułatwiający ich późniejszą segregację i recykling. Dotyczy to szczególnie opakowań.

Przykład: Obowiązki dla branży opakowaniowej w Polsce

Producenci wprowadzający na rynek produkty w opakowaniach muszą:

• raportować ilość opakowań wprowadzonych na rynek,
• osiągnąć określone poziomy recyklingu (np. dla plastiku czy szkła),
• wnosić opłaty na rzecz systemu gospodarowania odpadami, w tym na rzecz organizacji OOP,
• zapewnić, że ich produkty są oznakowane zgodnie z przepisami, aby ułatwić konsumentom selektywną zbiórkę.

Co oferujemy?

Współpracujemy z firmami, producentami i osobami prywatnymi wprowadzającymi na rynek sprzęt elektroniczny i elektryczny, baterie i opakowania, oferując kompleksowe wsparcie, obejmujące między innymi:

• Wstępną konsultację w celu określenia potrzeb klienta
• Indywidualną analizę sprawy
• Analizę zgodności z przepisami
• Obliczanie szacunkowych opłat za ROP
• Rejestrację w rejestrze producentów
• Wsparcie w zakresie mianowania pełnomocników
• Nawiązanie kontaktu z Organizacjami Odpowiedzialności Producentów
• Analiza porównawcza i doradztwo w zakresie najlepszych praktyk ROP
• Regularne mapowanie i monitorowanie zmian legislacyjnych
• Doradztwo w zakresie obowiązków związanych z etykietowaniem

Cele środowiskowe taksonomi

• przeciwdziałanie zmianie klimatu,
• adaptacja do zmian klimatu,
• zrównoważone wykorzystanie i ochrona zasobów wodnych i morskich,
• przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym,
• zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola,
• ochrona i odbudowa bioróżnorodności i ekosystemów.

Jeśli działalność została uznana za zrównoważoną, musi znacząco przyczyniać się do realizacji jednego z tych celów, nie szkodząc jednocześnie innym. Taksonomia ma na celu kierowanie kapitału na projekty sprzyjające transformacji ekologicznej oraz zwiększanie przejrzystości i odpowiedzialności w raportowaniu zrównoważonych działań.

Aby działalność firmy była zgodna z taksonomią, musi ona spełniać wszystkie trzy warunki:

1. Musi mieć znaczący wkład w realizację co najmniej jednego z sześciu celów środowiskowych.
2. Nie może ona wyrządzać znaczącej szkody żadnemu z sześciu celów.
3. Musi wykazywać zgodność z Minimalnymi Gwarancjami
4. Dodatkowo firma musi spełniać Techniczne Kryteria Kwalifikacji, ale ten warunek zawarty jest w punkcie 1 i 2.

Dlaczego taksonomia jest ważna dla firm przygotowujących raport ESG?

Dla firm przygotowujących raport ESG taksonomia UE stanowi ramy zgodności i wytyczne, które pozwalają lepiej zrozumieć wpływ działalności na środowisko oraz spełniać wymagania regulacyjne. Przepisy taksonomii szczególnie wpływają na:

• Raportowanie transparentności – firmy objęte Dyrektywą CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) muszą wykazać w raportach ESG, w jakim stopniu ich działania są zgodne z taksonomią.
• Przyciąganie inwestorów – zrównoważone działania zgodne z taksonomią mogą zwiększyć atrakcyjność firmy w oczach inwestorów, którzy coraz częściej kierują się kryteriami ESG.
• Minimalizowanie ryzyka reputacyjnego – raportowanie zgodności z taksonomią pomaga unikać zarzutów o greenwashing i budować wiarygodność.

Jakie kroki powinna podjąć firma?

Przygotowując raport ESG zgodnie z wymogami taksonomii UE, firma powinna:

• Przeprowadzić audyt działań – zidentyfikować, które z działań są zgodne z celami taksonomii i Technicznymi Kryteriami Kwalifikacji.
• Zgromadzić dane – zebrać niezbędne informacje dotyczące wpływu działalności na środowisko.
• Zrozumieć wymogi DNSH (ang. Do No Significant Harm) – upewnić się, że żadne z działań nie naruszają innych celów środowiskowych.
• Zadbać o zgodność z Minimalnymi Gwarancjami – wdrożyć standardy dotyczące praw człowieka i pracy.

Podsumowanie

W EFF doskonale rozumiemy, że sprostanie tym wymaganiom może być wyzwaniem. W zależności od wielkości Twojej firmy i specyfiki branży, konieczne może być zgromadzenie dużej ilości danych oraz spełnienie licznych wymagań raportowych. Nasi eksperci są tu, aby Ci pomóc! Przeanalizujemy Twoje działania, aby określić, które dane wpisują się w kryteria taksonomii oraz na ile są zgodne z obowiązującymi wymogami. Dodatkowo wesprzemy Cię w wdrażaniu zabezpieczeń społecznych tam, gdzie jest to potrzebne.

Czym jest analiza podwójnej istotności?

Analiza podwójnej istotności (ang. Double Materiality) to podejście wymagane w ramach raportowania ESG, które uwzględnia dwie perspektywy:

• Istotność wpływu czyli sposób, w jaki firma wpływa na środowisko i/lub społeczeństwo.
• Istotność finansowa czyli sposób, w jaki środowisko i/lub społeczeństwo wpływa na firmę.

To podejście zapewnia całościowy obraz relacji między firmą a otoczeniem, wskazując zarówno jej odpowiedzialność, jak i potencjalne ryzyka oraz szanse związane ze zrównoważonym rozwojem.

Dlaczego analiza podwójnej istotności jest kluczowa w kontekście CSRD i ESRS?

Dyrektywa CSRD i standardy ESRS stawiają na pierwszym planie transparentność oraz dokładne raportowanie wpływu firm na zrównoważony rozwój. Analiza podwójnej istotności odgrywa w tym procesie kluczową rolę, ponieważ:

• Jest wymogiem regulacyjnym – Firmy objęte zakresem CSRD muszą wykazać w raportach ESG, jakie czynniki są dla nich istotne zarówno z perspektywy finansowej, jak i środowiskowo-społecznej.
• Zwiększa wiarygodność raportu – Transparentne przedstawienie wyników analizy buduje zaufanie wśród inwestorów, klientów i innych interesariuszy.
• Pomaga zarządzać ryzykiem – Dzięki identyfikacji istotnych kwestii firma może skuteczniej przygotować się na potencjalne zagrożenia związane z ESG, takie jak zmieniające się regulacje klimatyczne czy oczekiwania konsumentów.
• Umożliwia identyfikację szans – Analiza podwójnej istotności pozwala również zidentyfikować możliwości biznesowe, np. w zakresie zrównoważonego rolnictwa lub cyfryzacji procesów produkcyjnych.

Jak przeprowadzić analizę podwójnej istotności?

Proces analizy podwójnej istotności powinien być dobrze zaplanowany i systematyczny. Oto kroki, które warto podjąć:

1. Identyfikacja tematów ESG – rozpocznij od analizy, które tematy ESG są istotne dla Twojej branży i firmy. Uwzględnij m.in:
   • regulacje (np. CSRD, ESRS, Taksonomia UE),
   • wytyczne branżowe (np. GRI, SASB),
   • trendy rynkowe,
   • oczekiwania intersariuszy.
2. Zaangażowanie interesariuszy – skonsultuj się z kluczowymi interesariuszami, takimi jak klienci, pracownicy, inwestorzy, regulatorzy czy społeczności lokalne. Ich perspektywa pomoże zrozumieć, które kwestie ESG są dla nich najważniejsze.
   Dialog z interesariuszami jest kluczowy w analizie podwójnej istotności, umożliwiając firmom zrozumienie oczekiwań grup wpływających na organizację i na które organizacja wpływa. Angażowanie interesariuszy buduje zaufanie, zwiększa transparentność i efektywność działań, a długoterminowa współpraca pomaga lepiej zarządzać ryzykami i szansami wynikającymi ze zmian społecznych i środowiskowych, poprawiając reputację i wartość dodaną dla wszystkich stron.
3. Ocena istotności środowiskowej i społecznej – przeanalizuj, jakie skutki Twoja działalność wywiera na środowisko i społeczeństwo, np.: emisje gazów cieplarnianych, zużycie wody i surowców, wpływ na prawa człowieka i prawa pracowników.
4. Ocena istotności finansowej – zidentyfikuj, jakie ryzyka i szanse związane z ESG mogą wpłynąć na działalność Twojej firmy, np.:
   • ryzyko regulacyjne (np. kary za nadmierne emisje),
   • wzrost kosztów operacyjnych,
   • zmiana preferencji konsumentów.
5. Analiza luk danych w zakresie ESG – analiza luk opiera się na wnioskach płynących z przeprowadzonej wcześniej analizy podwójnej istotności i dialogu z interesariuszami. Proces ten pozwala firmom na precyzyjną identyfikację rozbieżności pomiędzy aktualnymi działaniami w zakresie zrównoważonego rozwoju a wymaganiami regulacyjnymi, najlepszymi praktykami branżowymi oraz oczekiwaniami interesariuszy.
6. Integracja z raportem ESG i strategią firmy – wnioski z analizy podwójnej istotności powinny znaleźć odzwierciedlenie zarówno w raporcie ESG, jak i w strategii zrównoważonego rozwoju firmy.

Wyzwania w analizie podwójnej istotności:

• Zbieranie danych – Firmy często borykają się z trudnością w uzyskaniu dokładnych informacji o wpływie swojej działalności na środowisko i społeczeństwo. Na przykład, przedsiębiorstwa produkcyjne mogą mieć problem z monitorowaniem emisji CO2 w poszczególnych etapach produkcji, gdyż brakuje im odpowiednich narzędzi do pomiaru.
• Zaangażowanie interesariuszy – Zrozumienie potrzeb różnych grup interesariuszy, takich jak pracownicy, lokalne społeczności czy organizacje ekologiczne, może wymagać dużego nakładu czasu i zasobów. Na przykład, organizacja może mieć trudności w uzyskaniu opinii lokalnych mieszkańców na temat wpływu jej działalności na środowisko, co może opóźnić proces podejmowania decyzji.
• Złożoność regulacji – Przedsiębiorstwa muszą śledzić zmieniające się przepisy, takie jak standardy ESRS (European Sustainability Reporting Standards), które mogą różnić się w zależności od kraju lub branży. Na przykład, firma działająca w Unii Europejskiej może mieć trudności w dostosowaniu raportowania ESG do nowych wymagań dotyczących transparentności, które zmieniają się z roku na rok.

Analiza podwójnej istotności to fundamentalny element raportowania ESG zgodnego z wymogami Dyrektywy CSRD i standardami ESRS. Dzięki niej firmy mogą zrozumieć zarówno swój wpływ na otoczenie, jak i ryzyka oraz szanse wynikające z globalnych trendów zrównoważonego rozwoju.

Jeśli Twoja firma przygotowuje się do raportowania ESG zgodnie z CSRD i ESRS, a analiza podwójnej istotności wydaje się wyzwaniem, nasi eksperci są gotowi Ci pomóc! Skontaktuj się z nami, aby wspólnie opracować skuteczne i zgodne z przepisami rozwiązania.

Działania EFRAG

Warto zaznaczyć znaczenie działań prowadzonych przez EFRAG w rozwijaniu międzynarodowych standardów rachunkowości. Organizacja ta opracowała pierwszy kompleksowy zestaw standardów sprawozdawczości środowiskowej, społecznej i zarządczej (ESRS). Zostały one opublikowane w ramach aktu delegowanego Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). EFRAG pracuje również nad specyficznymi standardami branżowymi, które mają być wdrożone w przyszłości.

W odpowiedzi na wdrożenie dyrektywy CSRD dotyczącej raportowania korporacyjnego w zakresie zrównoważonego rozwoju, zakres zadań EFRAG uległ rozszerzeniu. Komisja Europejska zleciła tej organizacji opracowanie Europejskich Standardów Raportowania Zrównoważonego Rozwoju (ESRS), których celem było zwiększenie przejrzystości działań przedsiębiorstw w kontekście ich wpływu na środowisko i społeczeństwo.

Obecne działania EFRAG obejmują dwa główne obszary:

• Raportowanie Finansowe: EFRAG działa jako mediator i doradca w procesie dostosowywania MSSF do europejskich warunków, chroniąc interesy europejskich przedsiębiorstw oraz inwestorów.
• Raportowanie Zrównoważonego Rozwoju: W tej dziedzinie EFRAG jest odpowiedzialny za formułowanie i promowanie ESRS, co obejmuje opracowywanie projektów i dokumentów wspierających efektywne raportowanie w obszarze zrównoważonego rozwoju.

Ważnym krokiem są także prace EFRAG nad standardami ESRS dostosowanymi do potrzeb małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Opracowano dwa projekty: ESRS LSME dla MŚP objętych CSRD oraz ESRS VSME, jako opcja dobrowolna dla pozostałych MŚP. Oba projekty podlegają obecnie konsultacjom publicznym, co jest kluczowe dla zapewnienia odpowiedniego dostosowania standardów do rzeczywistych potrzeb firm.

Standard LSME vs standard VSME

W kontekście nadchodzącej prezentacji zmodyfikowanego standardu LSME przed Komisją Europejską, ważne jest zachowanie równowagi między wymaganiami dla mniejszych emitentów z rynków regulowanych. Europejskie przepisy dotyczące optymalizacji praktyk legislacyjnych mają na celu zmniejszenie obciążeń dla MŚP poprzez wprowadzenie tzw. testu MŚP.

Dyrektywa CSRD początkowo nie obejmowała MŚP nienotowanych na rynkach regulowanych, ale zapewniono im dostęp do uproszczonego standardu ESRS. Późniejsze rozdzielenie standardów na LSME i VSME wprowadza pewne różnice między MŚP. Kluczowa zasada proporcjonalności skłoniła SEG do wezwania Komisji Europejskiej do dokładnego zbadania tej kwestii i podjęcia odpowiednich działań w ramach testu MŚP, zdefiniowanego w dokumentacji „Better Regulation Toolbox”, przed formalnym wdrożeniem standardu LSME.

SEG zwróciło również uwagę Komisji Europejskiej, że dyrektywa CSRD nie różnicuje wymagań ujawnień w zależności od notowania przedsiębiorstwa na rynku regulowanym. Wszystkie duże firmy będą musiały stosować się do pełnego zakresu ESRS, uwzględniając ich wpływ na środowisko i społeczność. Mikroprzedsiębiorstwa notowane spełniające kryteria mikro będą zwolnione z obowiązku raportowania ESG, podobnie jak inne mikroprzedsiębiorstwa.

Prace EFRAG nad aktualizacją standardu LSME przewidują implementację obowiązkowych ujawnień w ramach uproszczonego standardu ESRS, jeśli wynik oceny podwójnej istotności będzie pozytywny. Dodatkowo EFRAG rozwija dobrowolny standard raportowania ESG dla MŚP nienotowanych na rynkach regulowanych.

ESG – Korzyść, a nie tylko obowiązek

Raportowanie ESG to nie tylko wymóg prawny, ale także szansa na stworzenie transparentnego wizerunki marki odpowiedzialnej społecznie.

W kolejnych latach obowiązek raportowania ESG obejmie również małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), co sprawia, że wcześniejsze przygotowanie się do tych zmian jest kluczowe. Firmy, które rozpoczną działania w tej dziedzinie już teraz, zyskają czas na adaptację i wypracowanie strategii, które nie tylko spełnią wymogi, ale także przyniosą korzyści finansowe i wizerunkowe.

Dlaczego wczesne działania w zakresie ESG są ważne?

Zdecydowanie się na wcześniejsze wdrożenie zasad ESG daje firmom cenne doświadczenie w kompletowaniu i zarządzaniu danymi. Ponadto, solidne strategie ESG mogą stanowić skuteczne narzędzie do zarządzania ryzykiem, zwłaszcza w kontekście zakłóceń w łańcuchach dostaw czy zmieniających się wymogów kontrahentów. Przykład może stanowić fakt, że coraz więcej dużych firm nakłada na swoich dostawców obowiązek raportowania ESG jako wymóg w przetargach i argument w negocjacjach warunków handlowych. Przygotowanie się na zmiany związane z ESG pozwala także zminimalizować ryzyko związane z rosnącymi kosztami energii, wody czy surowców, które mogą wystąpić w wyniku zmian regulacji.

ESG jako przewaga konkurencyjna

Zrównoważony rozwój w e-commerce to nie tylko sposób na budowanie wizerunku, ale także klucz do długoterminowego sukcesu biznesowego. Firmy, które angażują się w inicjatywy ESG, mogą osiągnąć znaczną redukcję kosztów operacyjnych poprzez efektywne zarządzanie zasobami, optymalizację procesów produkcyjnych i logistycznych oraz zmniejszenie zużycia energii.

Dodatkowo, przedsiębiorstwa, które stawiają na zrównoważony rozwój, przyciągają inwestorów, którzy coraz częściej poszukują firm spełniających kryteria ESG, traktując je jako mniej ryzykowne i bardziej przyszłościowe.

Przykład: Firma e-commerce, która inwestuje w technologie umożliwiające zredukowanie emisji CO2 związanych z transportem, nie tylko poprawia swój wpływ na środowisko, ale także zwiększa efektywność operacyjną, co przekłada się na wyższe zyski i pozytywny odbiór wśród inwestorów.

Jak Rozpocząć?

• Opracowanie polityki ESG – Pierwszym krokiem powinno być opracowanie wewnętrznej polityki ESG, która określi cele, priorytety i odpowiedzialności w zakresie zrównoważonego rozwoju w firmie.
• Analiza łańcucha dostaw – Ważnym krokiem jest przeanalizowanie całego łańcucha dostaw pod kątem praktyk ESG. Współpraca z odpowiedzialnymi dostawcami, którzy stosują zrównoważone metody produkcji i przestrzegają standardów etycznych, może poprawić transparentność firmy oraz pozytywnie wpłynąć na wizerunek.
• Szkolenia dla pracowników – Zorganizowanie szkoleń z zakresu ESG dla pracowników pozwala zwiększyć ich świadomość oraz zaangażowanie w procesy związane z zrównoważonym rozwojem.
• Wdrażanie zrównoważonych rozwiązań technologicznych – Inwestowanie w technologie pozwalające na efektywne zarządzanie zasobami, takie jak systemy oszczędzania energii czy technologie wspierające recykling, może pomóc zredukować ślad węglowy i zwiększyć efektywność operacyjną firmy.
• Współpraca z ekspertami – Konsultanci ESG i organizacje non-profit mogą pomóc w stworzeniu strategii zrównoważonego rozwoju, która będzie zgodna z obowiązującymi regulacjami i najlepiej dopasowana do specyfiki firmy. Tego typu współpraca może również ułatwić uzyskanie certyfikatów potwierdzających zgodność z ESG.

Podsumowanie

Wdrożenie zasad ESG w e-commerce to zadanie ambitne, które wymaga zaangażowania na wielu poziomach organizacji. Choć może wiązać się z dodatkowymi kosztami i złożonymi procesami adaptacyjnymi, to jednak długofalowo przedsiębiorstwa, które podejmą się tej transformacji, będą lepiej przygotowane na zmiany rynkowe, regulacyjne i technologiczne. To inwestycja w przyszłość, która może zadecydować o pozycji lidera na rynku.

Jak wygląda audyt raportów ESG?

Standard KSB 720 precyzuje obowiązki audytora, które wykraczają poza typowe usługi atestacyjne. Procedury dotyczące raportu niefinansowego nie gwarantują, że jego treść jest prawidłowo przygotowana. Jednakże odkrycie niespójności między raportem niefinansowym a finansowym wymaga ich skorygowania przez specjalistę, gdyż zignorowanie tych rozbieżności mogłoby prowadzić do konieczności zmiany opinii audytora.

Zgodnie ze Standardem 720 istotne jest, aby specjalista zachował szczególną czujność na potencjalne sygnały sugerujące, że informacje niefinansowe mogą być znacząco zniekształcone. Na przykład brak informacji o spełnieniu Minimalnych Gwarancji w kontekście deklarowanej zrównoważonej działalności środowiskowej może stanowić problem.

Na początku analizy specjalista w dziedzinie rachunkowości międzynarodowej skupia się na przeglądzie sprawozdania niefinansowego, aby zweryfikować, czy nie ma rozbieżności względem sprawozdania finansowego lub nie zawiera ono danych niezgodnych z informacjami uzyskanymi podczas analizy sprawozdania finansowego. Specjalista zestawia również dane liczbowe oraz inne elementy ze sprawozdania niefinansowego z odpowiadającymi danymi w sprawozdaniu finansowym, takimi jak wskaźniki dotyczące obrotu czy inwestycji, w odniesieniu do odpowiednich kategorii w sprawozdaniu finansowym, np. netto ze sprzedaży czy przyrostów środków trwałych oraz wartości niematerialnych.

Wprowadzenie Międzynarodowego Standardu Usług Atestacyjnych ISSA 5000 w kontekście raportów niefinansowych

Jeżeli chodzi o rachunkowość międzynarodową, organizacje mogą poddać raport niefinansowy fakultatywnej rewizji przez biegłego rewidenta działającego w ramach Krajowego Standardu Usług Atestacyjnych 3000. Standard ten obejmuje usługi atestacyjne, które nie są badaniami lub przeglądami danych historycznych. W zależności od rodzaju zastosowanego zapewnienia, weryfikacja ta może dostarczyć ograniczoną lub racjonalną pewność co do wiarygodności raportu.

W ramach ISSA 5000 podkreśla się, że audytorzy muszą posiadać specjalistyczne kompetencje w obszarze zrównoważonego rozwoju. Raport końcowy audytu nie powinien zawierać ograniczeń wynikających ze współpracy z zewnętrznymi ekspertami. Ponadto dla skutecznej weryfikacji i oceny zgodności z celami zrównoważonego rozwoju, audytorzy muszą dokładnie zaznajomić się z działalnością jednostki, jej kontrolą wewnętrzną oraz systemami informatycznymi.

Zmieniające się regulacje przynoszą nowy Międzynarodowy Standard Usług Atestacyjnych Zrównoważonego Rozwoju (ISSA 5000), który od 2025 roku będzie obowiązywał w ocenie raportów niefinansowych za rok 2024. ISSA 5000 zastąpi KSUA 3000 i wprowadzi dwa poziomy zapewnienia: ograniczone i racjonalne, początkowo z trzyletnim okresem ograniczonej pewności. Standard ten będzie dotyczył zarówno raportów zgodnych z europejskimi standardami ESRS, jak i innymi systemami raportowania ESG.