Blog

Rozwiązania dla firm

W obliczu rosnących kosztów związanych z transportem i rosnącej świadomości ekologicznej, odpowiedzialne planowanie podróży biznesowych staje się kluczowe nie tylko z perspektywy środowiska, ale i wizerunku firmy. Jakie rozwiązania mogą wdrożyć zarówno firmy, jak i pracownicy, aby zminimalizować wpływ podróży służbowych na planetę? Oto pięć propozycji dla firm i pięć wskazówek dla pracowników.

• Zrównoważony wybór transportu. Firmy mogą promować wybór bardziej ekologicznych środków transportu, takich jak pociągi, które w Polsce stają się coraz bardziej komfortową i ekologiczną alternatywą dla samolotów. Warto także inwestować w wynajem samochodów elektrycznych lub hybrydowych, które obniżają emisję dwutlenku węgla. W przypadku międzynarodowych podróży samolotowych, niektóre linie oferują opcję offsetowania emisji CO2, co jest korzystnym rozwiązaniem dla firm dbających o środowisko.
• Edukacja pracowników i technologie wspierające zrównoważony rozwój. Firmy coraz częściej wdrażają platformy technologiczne wspierające planowanie podróży, które uwzględniają emisję CO2 dla różnych opcji transportu. Pracownicy mogą dzięki nim łatwiej podejmować decyzje, wybierając transport o mniejszym wpływie na środowisko. Dodatkowo, edukacja pracowników w zakresie zrównoważonych podróży służbowych ma na celu budowanie świadomości ekologicznej i wskazanie korzyści płynących z takich wyborów.
• Zrównoważone zakwaterowanie. Wybór odpowiednich obiektów noclegowych jest kolejnym ważnym krokiem. Hotele z certyfikatami ekologicznymi, które korzystają z odnawialnych źródeł energii i oszczędzają wodę, to wybór, który zmniejsza ślad węglowy podróży. W Polsce coraz więcej hoteli zaczyna wdrażać takie praktyki, co stwarza firmom szeroki wachlarz opcji przyjaznych środowisku.
• Zdalne spotkania i optymalizacja podróży. Firmy mogą zredukować liczbę koniecznych podróży służbowych, organizując spotkania online. Technologie wideokonferencyjne umożliwiają efektywne komunikowanie się bez konieczności podróżowania, co zmniejsza emisję gazów cieplarnianych. Optymalizacja podróży z wyprzedzeniem pozwala na łączenie kilku spotkań w jednej podróży, co zmniejsza liczbę dni w podróży i związany z tym ślad węglowy.
• Zaangażowanie i wyprzedanie regulacji klimatycznych. Rządy, w tym także w Polsce, coraz częściej wprowadzają przepisy nakładające obowiązek raportowania emisji gazów cieplarnianych związanych z działalnością firm. Organizacje, które wdrażają strategie zrównoważonego rozwoju w podróżach służbowych, mogą nie tylko zmniejszyć swój wpływ na środowisko, ale również przygotować się na nadchodzące regulacje, zyskując przewagę konkurencyjną

Rozwiązania dla pracowników

• Minimalizacja bagażu. Podróżując służbowo, warto zabrać tylko najpotrzebniejsze rzeczy, co pozwala uniknąć zbędnych opłat za nadbagaż oraz redukuje zużycie paliwa w samolotach.
• Wybór ekologicznych środków transportu. W miarę możliwości warto wybierać rower, piesze spacery lub transport publiczny, zamiast korzystać z taksówek czy wynajmowanych samochodów.
• Dbałość o oszczędność energii w hotelu. Po przyjeździe do hotelu warto wyłączyć urządzenia elektryczne, nie korzystać z klimatyzacji i ogrzewania w nadmiarze, a także korzystać z opcji recyklingu dostępnych w hotelu.
• Wybór ekologicznych posiłków. Warto zwrócić uwagę na restauracje oferujące dania roślinne, ekologiczne lub lokalne, co zmniejsza ślad węglowy związany z produkcją i transportem jedzenia.
• Świadome korzystanie z zasobów. Oszczędzanie wody i energii podczas podróży służbowych jest prostym, ale skutecznym sposobem na zmniejszenie wpływu na środowisko. Warto pamiętać o wyłączaniu światła czy niepozostawianiu urządzeń w trybie czuwania.

Podsumowanie

Zrównoważony rozwój w podróżach służbowych to kwestia odpowiedzialności zarówno firm, jak i pracowników. Dzięki wdrażaniu rozwiązań transportowych, noclegowych i technologicznych, firmy mogą znacząco ograniczyć wpływ swoich podróży na środowisko. Jednocześnie, pracownicy, podejmując świadome decyzje na co dzień, mogą dodatkowo wspierać zrównoważony rozwój. Dzięki takim działaniom, podróże służbowe staną się bardziej ekologiczne, a firmy zyskają reputację odpowiedzialnych społecznie organizacji.

Jak przedsiębiorstwa mogą skorzystać na wyzwaniach związanych ze zrównoważonym rozwojem?

Odpowiedzialne raportowanie ESG to nie tylko moda, ale konieczność. Międzynarodowe standardy sprawozdawczości finansowej (MSSF) ewoluują, uwzględniając coraz więcej aspektów związanych ze zrównoważonym rozwojem. Dla firm oznacza to, że przejrzystość i odpowiedzialność w raportowaniu stają się fundamentem ich długoterminowej wartości i stabilności.

Rola MSSF i ESRS w kształtowaniu przyszłości

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) zyskują na znaczeniu w kontekście ESG. Ich elastyczność i zdolność adaptacji do zmieniających się warunków rynkowych i regulacyjnych czynią je niezwykle użytecznym narzędziem dla przedsiębiorstw. Rada ds. Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IASB) stale udoskonala te standardy, aby sprostać nowym wyzwaniom.

Równolegle w Europie wprowadzane są nowe regulacje, takie jak dyrektywa CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive). W jej ramach powstają Europejskie Standardy Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS). Dyrektywa CSRD zaostrza wymagania dotyczące sprawozdawczości ESG, wymagając od firm bardziej szczegółowych danych o ich praktykach zrównoważonego rozwoju. To z kolei zmusza przedsiębiorstwa do większego zaangażowania w zarządzanie ryzykiem i adaptację modeli biznesowych.

Wyzwania i szanse dla firm

Wprowadzenie nowych standardów, choć niezbędne, niesie ze sobą wyzwania. Integracja danych ESG w łańcuch wartości firmy to proces skomplikowany i wymagający. Jednak firmy, które podejmą ten wysiłek, mogą nie tylko spełnić wymogi prawne, ale także zyskać przewagę konkurencyjną na rynku.

Standardy MSSF i ESRS nie są jedynie obowiązkiem. To narzędzia, które mogą pomóc firmom w budowaniu bardziej odpowiedzialnego i zrównoważonego biznesu. Przestrzeganie tych standardów to krok ku przejrzystości i budowaniu zaufania wśród interesariuszy.

Przyszłość sprawozdawczości – odpowiedzialność i zysk

Przyszłość sprawozdawczości finansowej i niefinansowej jest ściśle związana ze zrównoważonym rozwojem. Firmy, które będą skutecznie integrować standardy ESG w swoje strategie, mogą liczyć nie tylko na spełnienie wymogów prawnych, ale także na długoterminowe korzyści. W ten sposób zrównoważony rozwój staje się nie tylko wyzwaniem, ale i szansą na budowanie trwałej wartości.

Czym jest dyrektywa SUP?

Dyrektywa SUP (Single-Use Plastics) to regulacja, która ma na celu zmniejszenie produkcji i użycia plastikowych produktów jednorazowego użytku. W praktyce oznacza to, że w krajach Unii Europejskiej wprowadzono szereg nowych przepisów, które nakładają ograniczenia na produkcję, dystrybucję i recykling takich produktów.

Jakie zmiany wprowadziła dyrektywa SUP?

Wdrażanie dyrektywy SUP w różnych krajach Europy przebiegało na różne sposoby, dostosowane do lokalnych potrzeb. W Polsce już od 2021 roku producenci muszą oznaczać opakowania plastikowe symbolem „martwego żółwia”. Ten mocny przekaz ma na celu zwrócenie uwagi konsumentów na problem zanieczyszczenia plastikiem. Polska wprowadziła też zakaz sprzedaży niektórych jednorazowych produktów, takich jak plastikowe sztućce, talerze czy słomki.

Podobne działania podjęto w innych krajach Unii. W Hiszpanii i Francji zakazano używania plastikowych sztućców i opakowań z polistyrenu ekspandowanego. Niemcy poszli krok dalej, wprowadzając obowiązkowe opłaty za plastikowe torby, co znacząco zmniejszyło ich użycie. W tych krajach wprowadzono także ścisłe przepisy dotyczące recyklingu, aby jak najwięcej plastiku trafiało do ponownego przetworzenia, a nie na wysypiska.

Wyzwanie dla biznesu, szansa dla środowiska

Dla przedsiębiorców dyrektywa SUP przyniosła wiele wyzwań. Firmy musiały zainwestować w nowe technologie, zmienić procesy produkcyjne i dostosować się do nowych przepisów. Przykładem jest wprowadzenie papierowych toreb zamiast plastikowych w sklepach spożywczych, a także sprzedaż produktów w opakowaniach biodegradowalnych.

Z drugiej strony, dyrektywa SUP otworzyła nowe możliwości. Firmy zajmujące się produkcją ekologicznych opakowań zyskały na popularności. Przykładem może być produkcja biodegradowalnych naczyń jednorazowych np. z otrąb pszenicznych.

Nowe nawyki konsumentów

Dyrektywa SUP wpłynęła również na zmianę zachowań konsumentów. Coraz więcej osób wybiera produkty wielokrotnego użytku, jak butelki na wodę ze stali nierdzewnej czy torby na zakupy z materiałów ekologicznych. Wpływ na to miały nie tylko regulacje, ale także kampanie edukacyjne, które uświadamiają, jak duży wpływ na środowisko mają nasze codzienne wybory.

Przyszłość: Gospodarka o obiegu zamkniętym

Ostatecznym celem dyrektywy SUP jest nie tylko redukcja plastiku, ale także promowanie gospodarki o obiegu zamkniętym. To model, w którym produkty są projektowane tak, aby można było je wielokrotnie używać i recyklingować. Choć droga do pełnej realizacji tych założeń jest jeszcze długa, to już teraz widać, że pierwsze kroki zostały podjęte z dużym zaangażowaniem.

Dyrektywa SUP to dowód na to, że zrównoważony rozwój nie jest tylko modnym hasłem, ale realnym kierunkiem, w którym podąża współczesny świat. Pytanie, które powinniśmy sobie teraz zadać, brzmi: jakie kolejne kroki możemy podjąć, aby jeszcze bardziej ograniczyć nasz wpływ na planetę?

Czym jest zeroemisyjność?

Pod pojęciem zeroemisyjności kryje się podejście kompleksowe:

• Krok 1: minimalizowanie emisji na każdym etapie działalności
• Krok 2: inwestowanie w rozwiązania umożliwiające neutralizację emisji niemożliwych do uniknięcia

Powiązanie zeroemisyjności ze śladem węglowym w poszczególnych zakresach

Dążenie do zeroemisyjności wiąże się ściśle z redukcją śladu węglowego we wszystkich trzech zakresach emisji zdefiniowanych przez Greenhouse Gas Protocol.

Zakres 1 obejmuje emisje bezpośrednie, nad którymi przedsiębiorstwa mają największą kontrolę, np. emisje z procesów technologicznych czy flot pojazdów.

Zakres 2 odnosi się do emisji pośrednich związanych z zakupioną energią, gdzie kluczowym elementem jest przejście na odnawialne źródła energii oraz poprawa efektywności energetycznej.

Zakres 3, stanowiący największe wyzwanie, dotyczy całego łańcucha wartości, w tym dostawców, logistyki i użytkowania produktów. Kompleksowe podejście do redukcji śladu węglowego w tych zakresach pozwala firmom nie tylko zbliżyć się do neutralności klimatycznej, ale także odpowiada na rosnące wymagania interesariuszy oraz klientów, którzy coraz częściej oczekują transparentności w raportowaniu emisji.

Jak osiągnąć zeroemisyjność w poszczególnych zakresach?

Zakres 1: Redukcja emisji bezpośrednich

• Modernizacja sprzętu – wymiana kotłów czy maszyn przemysłowych na nowoczesne, niskoemisyjne technologie.
• Dekarbonizacja floty pojazdów – inwestowanie w samochody elektryczne lub zasilane wodorem oraz optymalizacja tras logistycznych.
• Przejście na odnawialne źródła energii – korzystanie z energii wytwarzanej na miejscu, np. z paneli fotowoltaicznych, co pozwala uniezależnić się od emisji generowanych przez spalanie paliw kopalnych.

Zakres 2: Ograniczenie emisji związanych z zakupioną energią

• Zakupu zielonej energii – zawieranie umów na dostawy energii odnawialnej (PPA – Power Purchase Agreement) lub kupno gwarancji pochodzenia dla energii z OZE.
• Zwiększenia efektywności energetycznej – wdrażanie systemów zarządzania energią (ISO 50001), które pozwalają na monitorowanie i optymalizację zużycia energii.
• Inwestycji w technologie magazynowania energii – instalacja akumulatorów umożliwia korzystanie z odnawialnych źródeł energii także w momentach jej mniejszej dostępności

Zakres 3: Neutralizacja emisji w łańcuchu wartości

• Zaangażowanie dostawców – wybór partnerów stosujących zrównoważone praktyki i wymaganie od nich raportowania śladu węglowego.
• Projektowanie produktów w obiegu zamkniętym – tworzenie wyrobów łatwych do recyklingu, co redukuje emisje związane z wydobyciem surowców.
• Optymalizacja logistyki – zmniejszenie emisji dzięki efektywnemu planowaniu transportu i wykorzystywaniu niskoemisyjnych środków przewozu.
• Kompleksowe zarządzanie odpadami – minimalizacja odpadów produkcyjnych oraz inwestycje w technologie ich przetwarzania.

Zeroemisyjność jako przyszłość biznesu

Dane z organizacji zajmujących się monitoringiem działań klimatycznych, takich jak CDP (Carbon Disclosure Project) czy SBTi (Science Based Targets Initiative), wskazują na coraz większe zaangażowanie firm w realizację strategii zeroemisyjności. Coraz więcej przedsiębiorstw podejmuje działania na rzecz ograniczania emisji, wyznaczając sobie cele zgodne z nauką oraz globalnymi standardami. Statystyki pokazują, że zarówno korporacje międzynarodowe, jak i mniejsze organizacje wdrażają strategie klimatyczne, dostosowując się do wymagań regulacyjnych i oczekiwań interesariuszy. Branże takie jak energetyka i przemysł ciężki, znane z wysokich emisji, inwestują intensywnie w dekarbonizację, podczas gdy sektory usługowe koncentrują się na optymalizacji emisji pośrednich w łańcuchach dostaw. Te działania podkreślają, że dążenie do neutralności klimatycznej staje się coraz bardziej powszechnym elementem strategii biznesowych, odzwierciedlającym rosnącą świadomość klimatyczną i konieczność sprostania nowym wyzwaniom rynkowym.

Zasadnicze zmiany wprowadzone przez PPWR

Do roku 2030 wszystkie opakowania w UE muszą nadawać się do recyklingu, a do 2035 roku faktycznie poddawane recyklingowi na skalę globalną. Opakowania, które nie spełniają progu recyklingu na poziomie 70%, będą uznawane za nienadające się do recyklingu. Regulacja ta dotyczy nie tylko poprawy wskaźników recyklingu, ale także obejmuje redukcję objętości i wagi opakowań indywidualnych i zbiorczych do niezbędnego minimum, potrzebnego do zachowania funkcjonalności. Rozporządzenie nakazuje minimalizację pustych przestrzeni i promuje ponowne wykorzystanie opakowań transportowych, mając na celu ograniczenie produkcji odpadów.

Implikacje ekonomiczne są znaczące, ponieważ regulacja zmusza firmy do przyjęcia bardziej zrównoważonych praktyk, co może początkowo zwiększyć koszty związane z przeprojektowaniem opakowań i dostosowaniem się do wymogów. Jednakże oczekuje się, że koszty te zostaną zrekompensowane w dłuższej perspektywie dzięki korzyściom płynącym z mniejszego wykorzystania materiałów i produkcji odpadów, prowadząc do niższego wpływu na środowisko i potencjalnie niższych kosztów logistycznych dzięki bardziej efektywnemu pakowaniu.

Rozporządzenie to jest ściśle związane z szerszymi celami UE dotyczącymi przejścia na gospodarkę obiegu zamkniętego, system, który minimalizuje odpady i maksymalizuje ponowne wykorzystanie zasobów. Opakowania odgrywają ważną rolę w tym systemie jako jeden z głównych czynników generujących odpady. Oczekuje się, że zmiana na gospodarkę obiegu zamkniętego znacząco zmniejszy wpływ odpadów opakowaniowych na środowisko, zwiększając zrównoważenie w całym łańcuchu dostaw.

Dużym problemem są produkty zapakowane w znacznie więcej materiałów, niż jest to konieczne, co prowadzi do zwiększonego zużycia zasobów i produkcji odpadów. PPWR stara się rozwiązać tę kwestię, ustanawiając standardy wymagające, aby opakowanie było proporcjonalne do rozmiaru i potrzeb ochronnych produktu, tym samym redukując niepotrzebne opakowania i promując alternatywy przyjazne dla środowiska.

W odpowiedzi na te regulacje rynek doświadcza wzrostu innowacyjnych i zrównoważonych rozwiązań opakowaniowych. Obejmują one zwiększone wykorzystanie materiałów z recyklingu, biodegradowalne wypełniacze pakujące oraz usprawnienia w projektowaniu opakowań, które redukują użycie materiałów, zapewniając bezpieczeństwo produktu i zmniejszając ślad środowiskowy.

Firmy muszą dostosować się do tych regulacji, co może wiązać się z przeprojektowaniem rozwiązań opakowaniowych, inwestycjami w nowe materiały, a potencjalnie także z przemyśleniem ich linii produktów w celu dostosowania do bardziej zrównoważonych opcji opakowań. Konsumenci prawdopodobnie zauważą zmiany w projektach i materiałach opakowań, które będą bardziej przyjazne dla środowiska, co jest zgodne z rosnącą świadomością ekologiczną i zapotrzebowaniem na zrównoważone produkty.

Rozporządzenie dotyczące Opakowań i Odpadów Opakowaniowych stanowi znaczący krok naprzód w polityce środowiskowej UE. Poprzez egzekwowanie tych rygorystycznych standardów, rozporządzenie nie tylko ma na celu zmniejszenie wpływu opakowań na środowisko, ale także promuje przejście na bardziej zrównoważoną, obiegową gospodarkę. To transformacyjne podejście przewiduje długotrwałe korzyści zarówno dla środowiska, jak i gospodarki, napędzając innowacje i zrównoważenie praktyk pakowania na terenie Europy.

CSR a ESG – podobieństwa i różnice obszarów biznesowych

CSR koncentruje się na etycznych obowiązkach korporacji wobec społeczeństwa i działa głównie jako samoregulujący się model biznesowy, w którym firma monitoruje i zapewnia przestrzeganie prawa, standardów etycznych i norm międzynarodowych. Inicjatywy CSR są często postrzegane jako działania wykraczające poza zwykłe zobowiązania, napędzane moralnym zobowiązaniem do przyczyniania się do społecznych celów o charakterze filantropijnym, aktywistycznym czy charytatywnym. Mogą one obejmować wysiłki na rzecz łagodzenia ubóstwa, ochrony środowiska i zaangażowania społecznego.

ESG natomiast skupia się bardziej kompleksowo na operacjach firmy oraz jej wewnętrznych i zewnętrznych wpływach poprzez mierzalne kryteria. ESG integruje środowiskowe aspekty takie, jak:

• wpływ na klimat i niedobory zasobów,
• społeczne aspekty takie jak praktyki pracy i relacje z lokalnymi społecznościami,
• oraz kwestie zarządzania, w tym wynagrodzenia kierownictwa i różnorodność w zarządzie.

Ramy te nie tylko pomagają firmom zarządzać ryzykiem i usprawniać ich operacje, ale również oceniają ich wydajność w podejściu zrównoważonym.

Operacjonalizacja ESG jest bardziej strukturalna w porównaniu do CSR. Firmy angażują się w raportowanie ESG, aby szczegółowo ujawnić swoje inicjatywy zrównoważonego rozwoju interesariuszom, w tym inwestorom, regulatorom i opinii publicznej, co coraz częściej jest wymagane przez prawo w wielu jurysdykcjach. Na przykład Dyrektywa w sprawie Raportowania Zrównoważonego Rozwoju (CSRD) w Unii Europejskiej zwiększa przejrzystość informacji o zrównoważonym rozwoju, będąc ewolucją wcześniejszych dyrektyw dotyczących raportowania niefinansowego.

W przeciwieństwie do tego, CSR zwykle nie wymaga formalnego raportowania ani strukturalnego wdrażania. Działania CSR mogą być bardziej ad hoc, zależne od strategii korporacyjnej i wartości, i niekoniecznie bezpośrednio powiązane z operacjami biznesowymi czy strategicznymi celami, jak ma to miejsce w przypadku ESG.

Zalety wdrażania ESG

Inkorporacja ESG do strategii firmy może dostarczyć przewagi konkurencyjnej, dostosowując się do wartości nowoczesnych interesariuszy, którzy priorytetowo traktują zrównoważenie i etyczne rozważania w swoich decyzjach konsumenckich. To dostosowanie może również pomóc w przyciąganiu i zatrzymywaniu pracowników szukających pracodawców z silnymi referencjami w zakresie zrównoważenia.

Ponadto ESG wykracza poza sam wpływ społeczny czy środowiskowy, obejmując strukturę zarządzania, która podkreśla przejrzystość, odpowiedzialność i etyczne funkcjonowanie organizacji. Dobre praktyki zarządzania jako część kryteriów ESG mogą zapobiegać skandalom korporacyjnym i zwiększać zaufanie inwestorów oraz dostęp do kapitału.

Zarówno CSR, jak i ESG mają na celu poprawę wkładu firm w społeczeństwo i środowisko, jednak ESG oferuje bardziej rozbudowane, zintegrowane podejście, które ściśle wiąże się z operacyjnymi i strategicznymi celami, dostarczając mierzalnych i raportowalnych metryk, które przemawiają do szerszej bazy interesariuszy. W przeciwieństwie do tego CSR jest często bardziej jakościowy, skierowany na poprawę reputacji korporacyjnej i jest napędzany altruizmem tak bardzo jak strategicznymi rozważaniami.

Czym jest Dyrektywa CSRD?

Dyrektywa CSRD, która zaczęła obowiązywać w 2024 roku, obliguje przedsiębiorstwa do szczegółowego raportowania ich wyników i podejmowanych inicjatyw w dziedzinie zrównoważonego rozwoju, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu ich działalności na społeczeństwo i środowisko. W ramach tej dyrektywy kładzie się nacisk na trzy kluczowe obszary: ochronę środowiska (Environment), odpowiedzialność społeczną (Social) oraz ład korporacyjny (Governance) – skrótowo określane jako ESG. Każde przedsiębiorstwo jest zobowiązane do raportowania swoich działań w tych obszarach zgodnie z europejskimi standardami raportowania zrównoważonego rozwoju (ESRS).

Przykładowo, zgodnie z tymi standardami, raporty powinny zawierać informacje o emisjach gazów cieplarnianych, proporcjach płci w najwyższych szczeblach zarządu, polityce kadrowej oraz zarządzaniu relacjami z dostawcami. Głównym celem Dyrektywy CSRD jest zapewnienie, by raportowanie informacji niefinansowych miało taką samą wagę jak sprawozdawczość finansowa i aby obowiązywały w obu przypadkach jednakowe standardy jakościowe.

Co wprowadza Dyrektywa CSRD?

Przedsiębiorstwa potrzebują jasno określonych wytycznych i struktur dotyczących zrównoważonego rozwoju, aby mogły efektywnie i adekwatnie dostosować swoje modele biznesowe do oczekiwań wynikających z unijnych inicjatyw, takich jak Europejski Zielony Ład.

Proces ten nie jest ani prosty ani intuicyjny, istnieje ryzyko „greenwashingu” – praktyki polegającej na nadawaniu swoim działaniom pozornie ekologicznego charakteru, co może prowadzić do rozbieżności między zawartością raportów ESG a rzeczywistością. Dlatego jednym z rozwiązań mających na celu zwiększenie zaangażowania sektora prywatnego i poprawę przejrzystości w obszarze ESG jest implementacja dyrektywy CSRD dotyczącej zrównoważonego raportowania korporacyjnego.

Zgodnie z oczekiwaniami nowe regulacje obejmą około 50 000 firm w Unii Europejskiej i będą wprowadzane stopniowo, aby umożliwić odpowiednie przygotowanie i adaptację.

Wymogi sprawozdawczości

Cztery fundamenty takich wymogów obejmują (1) zarządzanie, (2) strategię, (3) nadzór nad wpływem, ryzykiem i możliwościami rozwoju oraz (4) wskaźniki i cele. Analogicznie do nowych przepisów UE dotyczących sprawozdawczości korporacyjnej w zakresie zrównoważonego rozwoju, opierają się one na zasadzie „podwójnej istotności”, w której działania przedsiębiorstwa badane są zarówno z perspektywy “od wewnątrz na zewnątrz”, jak i “z zewnątrz do wewnątrz”. A mianowicie, obejmują wytyczne dotyczące:

• Rewitalizacji obszarów wiejskich
• Bezpieczeństwa łańcucha dostaw
• Zużycia energii
• Zmiany klimatu
• Ekosystemów i bioróżnorodności
• Emisji z Zakresu 3.
• Gospodarki o obiegu zamkniętym
• Przeciwdziałania korupcjin
• Zapobiegania łapówkom

Wymogi te będą miały zastosowanie do prawie 500 spółek, czyli około połowy wartości rynku giełdowego i zaczną obowiązywać w 2026 r. (za rok sprawozdawczy 2025). Dotyczyć będą spółek spełniających następujące kryteria:

• Udział w indeksach Shenzhen 100, Shanghai Science & Technology Innovation 50 Index i SSE 180
• Dual-listing (podwójne notowanie) na rynku krajowym i międzynarodowym

Około 70% tych firm stosuje już jakąś formę raportowania w celach zrównoważonego rozwoju. Oprócz tego, spółki notowane na giełdzie w Pekinie, głównie MŚP, mogą spodziewać się dobrowolności w standardach sprawozdawczości.

Według Boya Wanga, analityka ESG w Morningstar, przepisy te mają na celu standaryzację sprawozdawczości w całych Chinach oraz zapewnienie zgodności z normami europejskimi, aby „doganiając międzynarodowe standardy, [rząd ma nadzieję] przyciągnąć zagraniczne pieniądze – zwłaszcza od inwestorów instytucjonalnych”. W ostatnich latach stopień inwestycji zagranicznych w Chinach spadał, a w 2023 roku inwestycje bezpośrednie osiągnęły najniższy poziom od trzech lat. Dlatego też, poprzez zwiększenie przejrzystości i ograniczenie ryzyka związanego z greenwashingiem, chińskie firmy liczą na zwiększenie swojej atrakcyjności i wiarygodności w oczach inwestorów.

Ponadto Wang przewiduje, że wytyczne dotyczące sprawozdawczości i koncentracja na zrównoważonym rozwoju mogą „poszerzyć zakres inwestycji ESG” poza najbardziej popularne branże, takie jak pojazdy elektryczne i energia odnawialna oraz zachęcić do stosowania bardziej zrównoważonych środowiskowo praktyk w innych sektorach.

Niektórzy inwestorzy zagraniczni uważają jednak, że ryzyko autorytarnej interwencji rządu jest zbyt wysokie, aby zagwarantować skuteczność regulacji. Na przykład Alecta, największy szwedzki fundusz emerytalny, oświadczył niedawno, że nie będzie bezpośrednio inwestować w chińskie firmy właśnie z powodu obaw o represyjność wytycznych. Chociaż ocena realizacji i przejrzystości tych reform, zwłaszcza, że Chiny pozostają krajem zależnym od węgla i paliw nieodnawialnych, możliwa będzie dopiero z czasem, decyzja o standaryzacji wymogów przez tak istotnego gracza na rynku postrzegana jest jako krok we właściwym kierunku.

Źródła:

– Mark Segal dla ESG Today (12 lutego 24)
– Matt Davies dla Impakter (23 lutego 24)
– The Business Times (21 lutego 24)

Obieg zamknięty

Choć o obiegu zamkniętym najczęściej mówi się w kategorii „gospodarki o obiegu zamkniętym”, w rzeczywistości chodzi raczej o połączenie poszczególnych systemów w obieg zamknięty. W związku z tym niezbędna jest redefinicja cyklu życia, tak aby podmioty pracowały nad przekształceniem istniejącej liniowej gospodarki “od kołyski aż po grób” w bardziej cyrkularną gospodarkę “od kołyski do kołyski”.

Może to oznaczać:

• Spowalnianie pętli: Spowolnienie przepływu zasobów poprzez projektowanie wysokiej jakości produktów, które mają długą żywotność oraz mogą być naprawiane lub odświeżane, gdy pojawią się problemy. W dzisiejszych czasach wiele produktów, od urządzeń AGD po elektronikę osobistą, jest projektowanych z myślą o „planowanym starzeniu się”, aby zmusić konsumentów do regularnego kupowania nowych produktów. Spowolnienie obiegu zasobów jest nie tylko lepsze dla konsumentów i środowiska, ale również dla producentów, jeśli zostanie wykorzystane w kreatywnych modelach biznesowych.
• Zamykanie pętli: Nawet najlepiej zaprojektowane produkty w końcu osiągną koniec swojego cyklu życia. Na tym etapie musimy zamknąć pętlę, wprowadzając materiały z powrotem do systemu kiedy to tylko możliwe. Recykling jest przykładem zamykania pętli powszechnie stosowanym na całym świecie. Inne przypadki zamykania pętli obejmują projektowanie produktów nadających się do kompostowania lub wykorzystywanie odpadów do produkcji energii.
• Zawężanie pętli: Dodatkową metodą jest efektywne gospodarowanie zasobami i energią, co niektórzy nazywają „zawężaniem pętli”. Chociaż podejście to nie spowalnia przepływu zasobów ani nie tworzy systemów zamkniętych, zmniejsza ilość zasobów pierwotnie wprowadzanych do systemu, co w rezultacie wspiera dążenie do gospodarki o obiegu zamkniętym.

Korzyści

Dlaczego firmy powinny dążyć do obiegu zamkniętego? Fundacja Ellen MacArthur, autorytet w dziedzinie obiegu zamkniętego, zidentyfikowała kilka powodów:

• Możliwości zysku: Na przykład, dzierżawiąc pralki zamiast je sprzedawać, klienci mogą zaoszczędzić około 1/3 kosztu jednego prania, co przekłada się na proporcjonalne zwiększenie zysku producenta. To tylko jeden z przykładów wykorzystania obiegu zamkniętego do kreatywnego zwiększania przychodów firmy. Innym przykładem jest IKEA, która wprowadziła program odkupu mebli od klientów, dzięki czemu może odsprzedawać używane produkty.
• Zmniejszone ryzyko w łańcuchu dostaw: Ostatnie kilka lat, a więc wojny, pandemia, a nawet coś tak “błahego”, jak utknięcie statku w Kanale Sueskim, udowodniły, jak poważne dla przedsiębiorców mogą być skutki zakłóceń w globalnych łańcuchach dostaw. Korzystając z mniejszej ilości surowców pierwotnych, firmy są mniej podatne na wahania cen i utrudnienia, a także mają więcej możliwości korzystania z alternatywnych surowców dostarczanych przez zdecentralizowanych dostawców.
• Nowe usługi biznesowe: Przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym, według planów UE, stworzy popyt na dodatkowe usługi, takie jak, między innymi, odzyskiwanie produktów wycofanych z użytku w celu ponownego wprowadzenia do systemu, specjalistyczne naprawy czy produkcja elementów maszyn. Im wcześniej firmy wykorzystają ten potencjał, tym wyższe ich szanse na zwiększenie przychodów jako prekursorzy zmian.
• Lepsza interakcja z klientem: Nowe modele biznesowe, takie jak leasing lub wymiana, w związku z tym, że wymagają kontaktu z klientem na każdym etapie cyklu życia produktu, sprzyjają budowaniu długotrwałej współpracy. Dzięki temu producenci mogą śledzić wzorce użytkowania, typowe problemy z produktami, itp. na przestrzeni czasu, co w dłuższej perspektywie doprowadzi do ulepszenia produktów i podniesienia poziomu obsługi klienta.

Dalsze korzyści obejmują:

• Zwiększoną wydajność zasobów i energii (a tym samym oszczędność kosztów produkcji)
• Oszczędność kosztów dzięki stosowaniu surowców wtórnych zamiast pierwotnych
• Redukcję ilości odpadów, co ma zasadnicze znaczenie w kontekście dążenia Europy do EPR ROP
• Lepszą reputację marki, ponieważ wielu konsumentów zgłasza zainteresowanie zrównoważonym rozwojem
• Przewidywanie zmian w regulacjach prawnych i unikanie kar za ich nieprzestrzeganie

Tak więc, chociaż dążenie do gospodarki o obiegu zamkniętym może wydawać się tytanicznym wysiłkiem, spojrzenie na problem z poziomu mikroskali przedsiębiorstwa pozwala dostrzec konkretne i namacalne korzyści, jakie poszczególne jednostki mogą czerpać z obiegu zamkniętego.

Chcesz dowiedzieć się, jak wdrożyć obieg zamknięty do swojego modelu biznesowego i strategii, a także uprzedzić zobowiązania prawne UE? Skontaktuj się z naszym ekspertem ds. zgodności środowiskowej, Diego Perdomo!

Źródła:

– “Product design and business model strategies for a circular economy”, Bocken et al. (2015) opublikowane w Journal of Industrial and Production Engineering
– 3E Exchange
– Fundacja Ellen MacArthur