Blog

Czym jest ESG?

ESG to skrót od Environmental (środowiskowy), Social (społeczny) i Governance (zarządczy). Te trzy czynniki są podstawą do oceny działalności firmy na rzecz zrównoważonego rozwoju i wpływu społecznego.

• Środowiskowy: Ten wymiar koncentruje się na wpływie firmy na środowisko. Uwzględnia takie czynniki, jak emisja dwutlenku węgla, gospodarka odpadami, zużycie wody i wysiłki na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym.
• Społeczny: Społeczny aspekt ESG ocenia firmę jako pracodawcę i bada zaangażowanie jej pracowników, różnorodność i inkluzywność personelu, oraz warunki zatrudnienia.
• Zarządczy: Zarządzanie dotyczy wewnętrznej struktury spółki, jej jawności oraz etyki zarządzania. Obejmuje takie obszary, jak wynagrodzenia kadry kierowniczej, różnorodność pośród członków zarządu oraz przestrzeganie norm prawnych i etycznych.

Dlaczego ocena ESG ma znaczenie?

Wskaźniki ESG służą standaryzacji sposobu pomiaru wyników spółki w trzech wspomnianych wcześniej kategoriach. Różne agencje ratingowe oceniają spółki na podstawie szeregu kryteriów, uzyskując wymierny wynik, który inwestorzy mogą wykorzystać do porównania wysiłków spółek w kierunku zrównoważonego rozwoju.

• Ograniczanie ryzyka: Spółki z dobrymi praktykami ESG są często lepiej przygotowane do zarządzania ryzykiem. Na przykład spółka, która aktywnie zajmuje się kwestiami środowiskowymi, jest mniej narażona na problemy prawne lub reputacyjne związane z zanieczyszczeniem.
• Wiarygodność inwestycyjna: Oceny ESG stają się kluczowym czynnikiem przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Inwestorzy coraz częściej wybierają spółki, które wykazują zaangażowanie w zrównoważony rozwój i odpowiedzialne praktyki.
• Rentowność: Uwzględnienie czynników ESG przyczynia się do długoterminowego sukcesu spółki. Spółki, które priorytetowo traktują odpowiedzialność środowiskową i etyczne zarządzanie, są lepiej przygotowane do dostosowywania się do zmieniających się przepisów i preferencji konsumentów.
• Pozyskiwanie talentów: Spółki z wysokimi ocenami ESG zwykle przyciągają oraz zatrzymują u siebie największe talenty. Kandydaci na rynku pracy poszukują organizacji, które działają zgodnie z ich wartościami i mają pozytywny wpływ na społeczeństwo.

Wyzwania i potencjał

Chociaż system oceny ESG zyskuje popularność, wiążą się z nim pewne wyzwania. Standaryzacja wskaźników ESG w różnych branżach i regionach jest złożonym procesem. Co więcej, tylko systematyczność, jawność i sumienność w raportowaniu mogą zagwarantować wiarygodną ocenę.

W parze z tymi wyzwaniami idą jednak nowe możliwości. Wysiłek, jaki firmy wkładają w poprawę swojej oceny ESG jednocześnie napędza innowacje, wspiera pozytywne relacje z interesariuszami, a przede wszystkim, przyczynia się do zrównoważenia światowej gospodarki.

Wskaźniki ESG wpływają na krajobraz inwestycyjny poprzez postawienie strategii zrównoważonego rozwoju na pierwszym planie. Inwestorzy zdają sobie sprawę, że zyski finansowe muszą iść w parze z odpowiedzialnymi praktykami biznesowymi. Wskutek włączenia oceny ESG w procesy decyzji inwestycyjnych, firmy, dla których priorytetem jest odpowiedzialność środowiskowa i społeczna, mogą nie tylko zostać liderami na rynku, ale i współautorami lepszej, zrównoważonej przyszłości.

Przepisy dotyczące Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta

Kolejne europejskie państwa, włącznie z Hiszpanią, rozwijają swoją politykę środowiskową, aby rozszerzyć zakres odpowiedzialności producentów za cały cykl życia ich wyrobów. Sprzęty elektryczne i elektroniczne (EEE – ang. Electrical and Electronic Equipment) są jedną z kategorii produktów, które podlegają szczególnej kontroli.

Wraz z procesem cyfryzacji ilość produkowanego EEE systematycznie wzrasta, a rozwój sztucznej inteligencji, którego jesteśmy świadkami w ostatnich latach, znacznie przyspieszył wzrost produkcji. Tym samym rośnie skala odpadów elektrycznych i elektronicznych (WEE – ang. Waste of Electrical and Electronic Equipment) wprowadzanych do środowiska w procesach produkcyjnych. Wartość ta gwałtownie rośnie z roku na rok, a według szacunków w 2050 roku może się nawet podwoić.

To właśnie dlatego założenia ROP mają ogromne znaczenie w sektorze elektrycznym i elektronicznym. Obowiązują one zarówno osoby fizyczne jak i prawne, celem zminimalizowania negatywnego wpływu ich działalności produkcyjnej na środowisko.

W przypadku spółek mających siedzibę w Hiszpanii za producentów EEE uważa się osoby, których działalność obejmuje:

• Projektowanie lub produkcję EEE i wprowadzanie ich na rynek hiszpański pod własną marką
• Odsprzedaż pod własną marką towarów EEE wytworzonych i oznakowanych znakiem towarowym osób trzecich
• Wprowadzanie na rynek hiszpański produktów EEE z pozostałych krajów członkowskich Unii Europejskiej oraz spoza niej

Ponadto podmioty zarejestrowane w innym kraju lub państwie członkowskim, prowadzące sprzedaż na odległość na rzecz użytkowników prywatnych i profesjonalnych w Hiszpanii, są uważane za producentów EEE na mocy dekretu królewskiego 110/2015 w sprawie WEEE.

Producent EEE, który produkuje swoje wyroby w Hiszpanii, ale eksportuje wszystkie swoje zapasy, nie sprzedając żadnego urządzenia na rynku hiszpańskim, nie jest producentem EEE w świetle hiszpańskiej ROP, lecz podlega regulacjom Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta w każdym kraju, w którym prowadzi sprzedaż.

Warto jednak zauważyć, że osoby wprowadzające na teren Hiszpanii sprzęt elektryczny i elektroniczny nabyty na terenie innego państwa (zarówno z wewnątrz jak i spoza UE) na własny, prywatny użytek bądź w celu przekazania go drugiej osobie, również nie uchodzi za producenta EEE.

Ważne jest, aby określić, kto jest producentem dóbr w rozumieniu ROP. W założeniach tej polityki “producentem” jest nie tylko bezpośredni wytwórca, ale także inne podmioty w łańcuchu wartości, tacy jak, między innymi, dystrybutorzy czy importerzy.

Podmioty uważane za producentów w świetle hiszpańskiej ROP:

• Wytwórcy w Hiszpanii, chyba że produkcja jest wykonywana dla stron trzecich przy użyciu marki innej firmy, w którym to przypadku to strona, której marka sygnuje wyrób, byłaby uważana za producenta.
• Sprzedawcy produktów pod marką własną lub marką dystrybutora, którzy produkują urządzenia na terenie Hiszpanii lub poza jej granicami, jeśli następnie importują je na rynek hiszpański.
• Importerzy sprowadzający produkty z innych państw członkowskich lub trzecich w celu sprzedaży w Hiszpanii.
• Dystrybutorzy, którzy importują którekolwiek ze sprzedawanych sprzętów elektrycznych i elektronicznych, o ile nie zostały one nabyte od podmiotów już posiadających status producenta.
• Sprzedawcy na odległość, którzy mają siedzibę poza Hiszpanią i sprzedają EEE bezpośrednio użytkownikom prywatnym i profesjonalnym na terenie Hiszpanii za pomocą środków komunikacji na odległość. Uwaga: Sprzedawcy z siedzibą w Hiszpanii mogą jednocześnie należeć do innych kategorii na tej liście, co nadaje im status producenta (np. jeśli importują EEE do sprzedaży przez Internet, są również importerami).

Wprowadzenie standardów ESRS

Standardy przekrojowe, niezależnie od sektora, zostały przyjęte w lipcu 2023 r., a standardy sektorowe i standardy państw trzecich miały zostać przyjęte niecały rok później, w czerwcu 2024 r. Jednak od października ubiegłego roku ustawodawcy debatują nad opóźnieniem tych wymogów o kilka lat.

Dzięki najnowszemu kompromisowi nowe standardy mają zostać wprowadzone do 30 czerwca 2026 r., chociaż posłowie do PE zażądali ich publikacji, gdy tylko będą gotowe, najlepiej na długo przed upływem tego terminu. Ma to dać więcej czasu na opracowanie tych konkretnych standardów i skupienie się na stosowaniu uniwersalnych wymogów bez nadmiernego obciążania firm obowiązkami.

Jednym ze sposobów osiągnięcia tego celu [zwiększenia konkurencyjności Europy] jest zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstw. Dzisiejsze porozumienie ogranicza wymogi sprawozdawcze do minimum i daje firmom czas na wdrożenie Europejskich Standardów Sprawozdawczości w zakresie Zrównoważonego Rozwoju i przygotowanie się do sektorowych ESSZR.

Vincent Van Peteghem, belgijski wicepremier i minister finansów

Pomimo tego opóźnienia, spółki z państw trzecich działające w UE będą nadal zobowiązane do składania sprawozdań za rok 2028 r., zgodnie z pierwotną dyrektywą CSRD. Inne firmy, w tym duże spółki notowane i nienotowane na giełdzie w UE, będą raportować wcześniej, począwszy od stycznia 2025 r. w odniesieniu do danych za 2024 r.

Decyzja ta musi teraz zostać oficjalnie przyjęta przez obie instytucje.

Źródła:

– Rada UE, komunikat prasowy, 7 lutego 24 r.
– Mark Segal, ESG Today, 24 stycznia 24 r.

Wskaźniki zrównoważonego rozwoju – czym są?

Pełnią funkcję narzędzia informacyjnego i diagnostycznego, które wspiera kierowanie działaniami w obszarach społecznych, ekonomicznych i środowiskowych na różnych szczeblach administracyjnych, od lokalnego po krajowy. Tworzenie zbiorów wskaźników służących do oceny zrównoważonego rozwoju ma na celu skuteczne monitorowanie wykonania zapisów zawartych w różnorodnych dokumentach strategicznych, takich jak plany, programy czy polityki, przygotowywanych odpowiednio w skali lokalnej, regionalnej, krajowej, a także dla całej Unii Europejskiej.

Rodzaje wskaźników zrównoważonego rozwoju

Mierniki te można podzielić na kilka kategorii, zgodnie z czterema głównymi wymiarami idei zrównoważonego rozwoju:

• społeczne – koncentrują się na poprawie jakości życia obywateli, zapewnieniu równości społecznej i promowaniu spójności. Obejmują między innymi wskaźniki dotyczące zdrowia publicznego, edukacji, zmian demograficznych, bezpieczeństwa publicznego oraz integracji społecznej,
• gospodarcze – skupiają się na promowaniu zrównoważonego wzrostu gospodarczego, który sprzyja dobrobytowi społecznemu, jednocześnie minimalizując negatywne skutki dla środowiska naturalnego i zapewniając sprawiedliwy podział korzyści. Wskaźniki w tej kategorii dotyczą m.in. produktu krajowego brutto (PKB) na mieszkańca, poziomu zadłużenia publicznego, wskaźników dotyczących rynku pracy, innowacyjności oraz transportu,,
• środowiskowe – dotyczą ochrony zasobów naturalnych i promowania praktyk zrównoważonego zarządzania nimi. Wskaźniki w tej kategorii obejmują między innymi emisję gazów cieplarnianych, zasoby słodkiej wody, użytkowanie gruntów, gospodarkę odpadami czy ochronę różnorodności biologicznej,
• instytucjonalno-polityczne – w ich skład wchodzą: globalne partnerstwo, polityka spójności i efektywności, otwartość i uczestnictwo oraz aktywność obywatelska.

Podstawowym celem Strategii Zrównoważonego Rozwoju Polski jest dążenie do osiągnięcia wzrostu wydajności w zakresie wykorzystania surowców, paliw i naturalnych zasobów, zapewnienie bezpieczeństwa terytorialnego i ochrony środowiska, zachowanie niezależności państwowej, gwarancja ochrony zdrowotnej i wsparcia społecznego dla wszystkich obywateli oraz szanowanie obowiązującego systemu prawnego.

Cele zrównoważonego rozwoju dla Polski

Program bazuje na 17 Celach Zrównoważonego Rozwoju (Sustainable Development Goals, SDGs), które określają szeroki zakres wyzwań, przed którymi stoi współczesny świat, od zwalczania ubóstwa i głodu przez zapewnienie wysokiej jakości edukacji, równości płci, czystej wody i energii aż po walkę ze zmianami klimatycznymi, ochronę życia na lądzie i pod wodą, promowanie pokoju i sprawiedliwości oraz wzmacnianie partnerstw na rzecz realizacji celów.

W kontekście organizacyjnym realizacja Agendy 2030 wymaga zaangażowania nie tylko rządów i organizacji międzynarodowych, ale również sektora prywatnego, społeczeństwa obywatelskiego oraz instytucji edukacyjnych i naukowych. Organizacje wszystkich typów są zachęcane do integracji Celów Zrównoważonego Rozwoju w swoich strategiach, modelach biznesowych oraz działaniach operacyjnych.

Kluczowe aspekty Agendy 2030 w kontekście organizacyjnym:

• integracja celów zrównoważonego rozwoju – organizacje powinny analizować, w jaki sposób ich działalność wpływa na realizację poszczególnych SDGs i identyfikować obszary, w których mogą wnosić największy wkład. Obejmuje to zarówno minimalizację negatywnego wpływu, jak i maksymalizację pozytywnych efektów ich operacji,
• innowacje i zrównoważony rozwój – wprowadzanie innowacyjnych rozwiązań w produktach, usługach, procesach biznesowych i modelach biznesowych, które przyczyniają się do zrównoważonego rozwoju,
• partnerstwa – realizacja celów wymaga budowania silnych partnerstw międzysektorowych. Organizacje powinny dążyć do współpracy z rządami, organizacjami pozarządowymi, instytucjami akademickimi oraz innymi przedsiębiorstwami w celu wymiany wiedzy, doświadczeń oraz zasobów,
• transparentność i sprawozdawczość – organizacje są zachęcane do przyjmowania praktyk transparentności w swoich działaniach i raportowania postępów w realizacji celów zrównoważonego rozwoju. Sprawozdawczość ta nie tylko pomaga w monitorowaniu postępów, ale również buduje zaufanie interesariuszy,
• zaangażowanie interesariuszy – kluczowe jest aktywizowanie pracowników, klientów, dostawców i społeczności lokalnych w dialog na temat zrównoważonego rozwoju i wspólnych działań na rzecz realizacji celów.

Liderzy rynkowi oraz inwestorzy są coraz bardziej świadomi, że skupienie wyłącznie na generowaniu zysków w krótkim okresie nie jest już wystarczające. Obawy przed negatywnymi skutkami katastrof naturalnych, niezadowoleniem społecznym oraz nierównościami gospodarczymi nie mogą przesłaniać perspektyw na trwały rozwój i stabilność. Równocześnie, obserwuje się rosnącą świadomość społeczną, z której płyną apele o to, aby przedsiębiorstwa przyjęły na siebie część odpowiedzialności za pogarszający się stan środowiska naturalnego i społeczności.

Taksonomia

Akt prawny Unii Europejskiej, popularnie nazywany Taksonomią, to kompleksowy dokument, który definiuje kryteria i wytyczne w obszarze zrównoważonej działalności gospodarczej. Jego głównym celem jest ułatwienie inwestorom, przedsiębiorstwom i konsumentom identyfikacji działań przyjaznych dla środowiska oraz promowanie inwestycji w projekty wspierające cele zrównoważonego rozwoju. Głównym filarem dyrektywy jest klasyfikacja sektorów gospodarki na podstawie ich wpływu na środowisko, co ma przyczynić się do osiągnięcia neutralności klimatycznej i ochrony bioróżnorodności.

Jednym z kluczowych aspektów dyrektywy jest ustanowienie listy obszarów gospodarki, które przyczyniają się do osiągnięcia celów związanych z ochroną klimatu. Dzięki temu inwestorzy i instytucje finansowe będą mogli dokładniej ocenić, czy ich inwestycje są zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju. Kryteria taksonomii obejmują m.in. redukcję emisji gazów cieplarnianych, efektywne wykorzystanie zasobów, ochronę bioróżnorodności oraz promowanie gospodarki o niskim wpływie środowiskowym.

Taksonomia to kolejny krok ku przyszłości, w której gospodarka i ekologia harmonijnie współistnieją. Poprzez wyznaczenie jasnych standardów, Europa dąży do stworzenia bardziej zrównoważonego i odpowiedzialnego otoczenia biznesowego. Dla przedsiębiorstw, które inwestują w ekologicznie przyjazne projekty, dyrektywa ta może stać się przepustką do osiągnięcia sukcesu na dłuższą metę.

Wraz z wprowadzeniem taksonomii Unia Europejska daje jasny sygnał, że walka ze zmianami klimatycznymi i ochrona środowiska są priorytetami, które wpisują się w długofalowe cele rozwoju społecznego i ekonomicznego. Dzięki tym działaniom Europa nadal pozostaje liderem w dążeniu do lepszej przyszłości dla nas, naszych dzieci i planety jako całości.

Wdrożenie dyrektywy może postawić przed polskimi firmami pewne wyzwania, ale również otwiera drzwi do innowacji i zdobycia przewagi w dziedzinie zrównoważonej działalności.

13 czerwca 2023 Komisja Europejska zatwierdziła nowy zestaw kryteriów dotyczących działań gospodarczych, które w istotny sposób przyczyniają się do osiągnięcia jednego lub więcej celów dotyczących środowiska, a mianowicie:

• zrównoważonego wykorzystania i ochrony zasobów wodnych i morskich,
• przejścia do gospodarki o obiegu zamkniętym,
• zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli,
• ochrony i przywracania bioróżnorodności oraz ekosystemów.